#۳۶۳۸
پرسش: خواهشمندم تکلیف شرعی مرا در وضعیت زیر روشن فرمایید: مدتی پیش مبلغ (۵۰۰ دلار) را در ارزهای دیجیتال سرمایه‌گذاری کردم؛ سپس برایم آشکار شد که برخی از این معاملات از نظر شرعی مشروع نیستند. این سرمایه یک سال کامل در گردش و معامله بوده است. پس از آن دچار زیان شدم و سرمایه را به ارز (SUI) تبدیل کردم و مبلغ تازه‌ای معادل (۲۰۰ دلار) نیز به آن افزودم که هنوز سال خمسی بر آن نگذشته است؛ بدین ترتیب مجموع سرمایه‌ام به (۷۰۰ دلار) رسید. وضعیت کنونی چنین است که ارزش فعلی کیف پولم تنها (۲۶۵ دلار) می‌باشد؛ یعنی بیش از نیمی از اصل سرمایه‌ام از بین رفته است. پس از اطلاع از فتوای حضرت‌عالی مبنی بر حرمت این ارز و اینکه از مصادیق «تمویه و معامله باطل» به شمار می‌رود، تصمیم گرفته‌ام از آن خارج شوم و در این باره چند پرسش دارم: آیا جایز است بدون افزودن سرمایه جدید، همچنان در این ارز باقی بمانم و تنها به قصد بازپس‌گیری اصل سرمایه‌ام (۷۰۰ دلار) صبر کنم و پس از جبران خسارت فوراً آن را بفروشم؟ یا آنکه وظیفه دارم همین اکنون از آن خارج شوم و زیان سنگین موجود را بپذیرم؟ و نسبت به مبلغ نخست (۵۰۰ دلار) که سال خمسی بر آن گذشته، با توجه به اینکه در معاملات ارز دیجیتال دچار کاهش و زیان شده است، آیا خمس به آن تعلق می‌گیرد؟ و در فرض کاهش ارزش، محاسبه خمس چگونه خواهد بود؟ همچنین در صورتی که اصل سرمایه یا بخشی از آن را بازپس گیرم، چگونه می‌توانم اموال خود را از سودهای پیشینِ حاصل از معاملات حرام تطهیر نمایم، در حالی که اکنون حتی در اصل سرمایه نیز متضرر شده‌ام؟
پاسخ:
۱- آری، جایز است در آن باقی بمانی تا اصل سرمایه خویش را بازپس گیری.
۲- هرگاه اصل سرمایه را بازیافتی، باید خمس آن را بپردازی؛ زیرا معامله پیشین فاسد بوده و آنچه بازمی‌گردانی در حقیقت همان اصل سرمایه توست.
۳- پس از ادامه مشارکت با آن شرکت صوری و بازپس‌گیری اصل سرمایه یا مقداری بیش از آن، می‌توانی با پرداخت خمس، مال خویش را تطهیر نمایی.