پرسش: 1. درصورت فوت وصیِ تعیینشده از سوی متوفی، حکم چیست و چه باید کرد؟ 2. متوفی وصیت کردهاست که سهمش (یکسوم) از زمینی فروخته نشود و عوائد و سودهایی که از آن زمین به دست میآید در حق او انفاق شود، ولی این زمین مشاع است و برای اینکه سایر ورثه به حق خود برسند باید وصیت را تغییر دهند. یعنی فروش زمین بهطور کلی در گروِ تغییر وصیت است و اگر زمین به فروش نرسد، موجب این میشود که سایر ورثه به حق خود نرسند و سلطنت کامل بر زمین نداشته باشند. با توجه به آنچه گذشت، آیا تغییر وصیت صحیح است یا نه؟
1. اگر کسی باشد که ویژگیها و خصوصیات مدنظر وصیتکننده را داشته باشد یا به آن ویژگیها و خصوصیتها نزدیک باشد و بتواند غرض وصیتکننده را برآورده کند، او متولی وصیت میشود و باید وصیت و عمل کردن به وصیت به او سپرده شود و اگر چنین شخصی نباشد، نزدیکترین وارث یا وارثها، با اجازۀ از حاکم شرعی، متولی وصیت میشوند و باید مطابق وصیت عمل کنند. البته درصورتی نزدیکترین وارث یا وارثها متولی وصیت میشوند که وصیتکننده آنها را از این کار منع نکرده باشد و همچنین قرینهای نیز بر منع و پرهیز دادن وصیتکننده نباشد.
2. وصیت به ثلث ماترک، بهصورت مشاع، منافی معین بودن آن نیست. ورثه هنگام تقسیم، ماترک باید یکسوم زمین را، که مورد وصیتِ موصی بودهاست، تعیین و از سهمالارث جدا میکنند. البته این سخن در صورتی است که با تعیین و جدا کردن یکسومِ زمین، به کل زمین آسیبی نرسد. اگر با تعیین و جداسازی یکسوم به کل زمین ضرری برسد، در این صورت باید همۀ زمین فروخته و با یکسوم قیمت آن زمینی دیگر خریداری شود و این زمین خریداریشده به امور خیریه [و در حق وصیتکننده] اختصاص یابد.
