پرسش: شیخ اجلّ، حر عاملی رحمه‌الله تعالی، در مورد صفات پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل کرده‌اند که ایشان همیشه غمگین بودند ولی عبوس نبودند و دست سخاوتمند داشتند اما اسراف نمی‌کردند. سؤال این است که چگونه می‌توانیم بین این صفات تفاوت قائل شویم و ضابطه تشخیص هرکدام چیست؟
۱- عبوس بودن به معنای چین و چروکیدن صورت به دلیل زشتی خلق یا بدخلقی است، در حالی که حزن به معنای عدم شادابی و خوشحالی است که در آن غم و اندوه ظاهر می‌شود بدون اینکه صورت عبوس یا نگران باشد، همچنین هیچ نوع بی‌میلی نسبت به دیگران احساس نمی‌شود.
۲- تفاوت بین سخاوت و اسراف این است که سخاوت به معنای عدم امساك و بخل در عطا است، به‌گونه‌ای که در حدود توانایی و امکان فرد، بدون افراط در مسئولیت‌های مالی دیگر، و فقط به اندازه‌ای که مناسب و مفید است، داده می‌شود. این در حالی است که اسراف به معنای افراط در خرج کردن و بخشش است که ممکن است موجب فشار مالی بر فرد یا دادن چیزی بیش از آنچه که شایسته است، باشد.
۳- ضابطه در تشخیص و تمایز بین صفات مشابه اخلاقی، مراجعه با دقت به معانی لغوی و استفاده‌های موجود در متون دینی و وحیانی است، و همچنین بهره‌گیری از تلاش‌های علمای گذشته در طول قرون.