پرسش: 1. شرکت‌های صنعتی و خدماتی و تجاری در بورس که فعالیت‌هایشان شرعاً حلال است، از بانک‌ها وام ربوی می‌گیرند تا کارخانه یا صناعتی دیگر احداث کنند یا کارخانۀ موجود را گسترش دهند یا فعالیت‌ها و حوزۀ کاری خود را گسترش دهند. اینک پرسش این است که حکم سرمایه‌گذاری در این شرکت‌ها و خرید سهامشان چیست؟ آیا خرید سهام این شرکت‌ها جایز است؟ 2. شرکت‌های صنعتی و خدماتی و تجاری در بورس که فعالیت‌هایشان شرعاً حلال است، مازاد بودجه و سود‌شان یا درصدی از آن را یا بخشی از ذخایر نقدی خود را به‌عنوان سپرده به بانک‌ها می‌دهند. اینک سرمایه‌گذاری در این شرکت‌ها چه حکمی دارد؟ آیا سود دریافتی از آن شرکت‌ها مال حلال مختلط به حرام محسوب می‌شود؟
اما دربارۀ سؤال اول باید گفت:
1. تا زمانی که فعالیت‌های سرمایه‌گذاری‌شان حلال باشد، سرمایه‌گذاری در آن شرکت‌ها و خرید سهامشان صحیح و جایز است.
2. در فرض سؤال، اصل سرمایه از راه قرض‌های ربوی به‌دست آمده‌است و این مسئله به حلیت فعالیت‌ها و حلیت شراکت در آن فعالیت‌ها آسیبی نمی‌زند، زیرا اصل قرض حلال است و فقط زیادات ربوی‌ای که به بانک پرداخت می‌شود حرام است.
3. وام گرفتن از بانک‌های ربوی به این معنی نیست که همۀ اموال آن بانک‌ها حرام است [و در‌نتیجه چنین نیست که اصل قرض ضرورتاً از مال حرام باشد].
اما دربارۀ سؤال دوم باید گفت:
1. خرید سهام آن شرکت‌ها، به‌اندارۀ اصل سرمایۀ حلال، صحیح و جایز است و خرید سهام از مقدار حرام جایز نیست.
2. حکم گفته‌شده دربارۀ سود‌های این شرکت‌ها نیز صادق است.
3. آن‌چه گذشت در صورتی است که سهام‌داران این شرکت‌ها مسلمان باشند.
4. اگر سهام‌داران این شرکت‌ها مسلمان نباشند، خرید سهام و تملک سود‌های دریافتی از این شرکت‌ها حلال است.