پرسش: با توجه به پاسخی که دربارۀ پیوند رحم دادید، پرسش‌هایی پیش می‌آید: 1. شما در پاسخ شمارۀ (1) گفتید پیوند رحم به‌خودی‌خود جایز است و در پاسخ شمارۀ (2)، اهدایِ رحمِ زنِ مسلمان را منع کردید و آن را اجازه ندادید، ولی اهدایِ رحمِ زنِ غیر‌مسلمان را جایز و بی‌اشکال دانستید. آیا این برداشت از پاسخ شما صحیح است؟ 2. در پاسخ شمارۀ (9) گفتید پیوند رحم همراه با پیوند تخم‌دان‌ها، از مادر‌زن جایز نیست، زیرا مادر‌زن کشت‌زار شخص نیست. اینک پرسش این است که با چشم‌پوشی از حرمتِ قلعِ رحم، اگر فقط رحم مادر به دخترش پیوند داده شود و تخم‌دان‌ها پیوند داده نشود، آیا تلقیح تخمک‌های زوجه با منی زوج در رحمِ اهدایی مادرش جایز است؟ 3. در پاسخ شمارۀ (10) گفتید قلع رحم (از زن مسلمان) جایز نیست و در‌نتیجه اخذ رحم از خواهر زوجه جایز نخواهد بود. اینک پرسش این است که با چشم‌پوشی از حرمت قلع رحم، آیا پیوند رحم خواهر‌زن از جهتی دیگر اشکال ندارد؟ تا زمانی که زوج با زوجه در عقد نکاح است، خواهر زوجه بر او حرام است. آیا پیوند رحم خواهر‌زن جمع بین دو خواهر محسوب نمی‌شود و از این جهت نیز حرام نیست؟
1. آن‌چه در شمارۀ (1) گفته‌اید صحیح است.
2. در فرض سؤال، پیوند رحم جایز است.
3. دربارۀ آن‌چه در شمارۀ (3) گفته‌اید باید بگویم که جمع بین دو خواهر در ازدواج جایز نیست، یعنی شخص نمی‌تواند با هر دو خواهر ازدواج کند به‌طوری که دو خواهر هم‌زمان در عقد شخص باشند. این سخن به پیوند رحم ارتباطی ندارد و پیوندِ رحمِ خواهر از این حیث بی‌اشکال است، زیرا بعد از پیوند، رحمْ رحم زوجه محسوب می‌شود، نه رحم خواهرش. هر عضوی بعد از پیوند، از اعضای بدن شخصی محسوب می‌شود که پیوند اعضا را انجام داده‌است، همان‌طوری که این سخن دربارۀ قلب و کلیه و دست نیز صادق است، وقتی که این اعضا از شخص کافر گرفته شود و به بدن فرد مسلمان پیوند زده شود.
قلب و کلیه و دستی که از کافر گرفته شده و به فرد مسلمان پیوند داده شده‌است، به فرد مسلمان منتسب است، نه به شخص کافر و از اعضای فرد مسلمان است، نه از اعضای فرد کافر.
اما حکمِ پیوندِ تخم‌دان‌ها حکم پیوند از شخص اجنبی است، زیرا منع از ازدواج با خواهر‌زن منعی ابدی نیست [و فقط تا زمانی که زوجه در عقد نکاح با زوج است، خواهرش بر زوج حرام است].