#3437

پرسش: در روایات، تعبیرات گوناگونی در توصیف «نون» و «قلم» آمده است؛ از جمله آنچه شیخ صدوق (رحمة‌الله‌علیه) بر آن استناد کرده که این دو فرشته‌اند، و نیز آنچه از امام کاظم (علیه‌السلام) نقل شده که «نون» نام پیامبر خدا (صلى‌الله‌عليه‌وآله) و «قلم» امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) است. در برخی روایات نیز آمده که «نون» و «قلم» اولین صادرشدگان از خداوند هستند. نظر حضرت‌عالی در مورد نون و قلم چیست؟

پاسخ:

۱. ممکن است برای یک آیه یا یک عنوان، تأویلات متعددی وجود داشته باشد.

۲. همچنین، ممکن است این تأویلات متعدد با یکدیگر مطابقت داشته باشند؛ به‌گونه‌ای که فرشته بودن آن دو، با پیامبر (صلى‌الله‌عليه‌وآله) و وصی بودن آن‌ها منافاتی نداشته باشد.

۳. همان‌گونه که عرش، به پیامبر (صلى‌الله‌عليه‌وآله) و کرسی، به امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) تأویل می‌شود؛ با لحاظ اینکه عرش، روحی ملکوتی از ارواح خادمه است که در ذات پیامبر (صلى‌الله‌عليه‌وآله) قرار دارد یا او را تأیید می‌کند.

۴. همان‌گونه که در سوره‌ی شوری، حقیقت قرآن به «روح أمری» تفسیر شده که در ذات پیامبر (صلى‌الله‌عليه‌وآله) نهاده شده و او به‌صورت گزینشی و تکوینی، آن را به اوصیای خود به ارث می‌سپارد.

۵. اینکه گفته شود نون و قلم اولین صادرین هستند، می‌تواند به این معنا باشد که این دو عنوان، بر اولین صادرین اطلاق شده‌اند؛ نه به‌عنوان اسم خاص، بلکه به‌صورت وصفی.

۶. همچنین ممکن است معنای آن، اولیت نسبی باشد نه مطلق؛ همان‌گونه که در روایات آمده: «اولین چیزی که خدا آفرید، مشیت بود»، یا «نور بود»، یا «عقل بود» و مانند آن. مقصود از «اول بودن» در اینجا، اولیت نسبت به عالمی خاص است، نه نسبت به همه‌ی عوالم.

WhatsAppTelegramایمیل#3437
Quranic Exegesis (Tafsir)Short link: alsanadfatwa.com/f/3437