ابتلاء و رنج به اشکال مختلف چیزی جز امتحان برای بنی‌آدم نیست؛ چه برای خود فرد مبتلا و چه برای دیگران در برابر او. حکمت‌های امتحانات الهی متعدد است که عقل محدود بشر به آن احاطه نمی‌یابد. زندگی انسان ابدی در دنیا نیست، بلکه دنیا حیاتی موقت و بسیار کوتاه است. زندگی جاودانه و بی‌پایان همان حیات آخرت و سرای جزا است.

نکته دیگر این است که ارزش انسان به شکل و رنگ او نیست، بلکه به اخلاق نیکو، پاکی کردار و درستی اعتقادات اوست.

در حدیثی آمده است:
حضرت موسی (علیه‌السلام) از خداوند خواست که ولی‌ای از اولیائش را در شهری به او معرفی کند. خداوند به او وحی کرد: آن مرد همان نابینا و ناتوانی است که چند عضو بدنش معیوب است. موسی (ع) از او پرسید: آیا از خداوند راضی هستی؟ آن مرد پاسخ داد: بلی، اگر میان من و پروردگارم خصوصیتی نبود، مرا به این ابتلاء ویژه گرفتار نمی‌کرد.

این سخن سبب شد تا میان آن مرد و پروردگارش محبتی ویژه پدید آید.