#3397

پرسش: چگونه بین این آیه: ﴿وَليَخشَ الَّذينَ لَو تَرَكوا مِن خَلفِهِم ذُرِّيَّةً ضِعافًا خافوا عَلَيهِم فَليَتَّقُوا اللَّهَ وَليَقولوا قَولًا سَديدًا﴾ که هشدار می‌دهد ستم به دیگران تأثیر خود را بر فرزندان و نسل‌های بعدی ستمگر می‌گذارد، و آیه دیگر (ولا تزر وازرة وزر أخرى) که می‌فرماید هیچ بار گناهی بر دوش دیگری گذاشته نمی‌شود، جمع کنیم؟ ⬇️

پاسخ:

۱. بین این دو آیه تعارضی نیست، چون موضوع آیه دوم مجازات شخص بر اساس عمل خودش است، نه اعمال دیگران.

۲. اما آیه اول درباره چیزهایی است که از نیکی یا بدی والدین به فرزند می‌رسد، مانند ارث، که در برخی موارد ممکن است به او نرسد.

۳. به عبارت دیگر، موضوع آیه اول آن چیزی است که خارج از عمل انسان است ولی به واسطه شرایط اطراف، به او می‌رسد؛ نه نتیجه‌ی مستقیم اعمال خودش یا مجازات آنها.

۴. همچنین می‌توان بین این دو آیه هماهنگی برقرار کرد بدین صورت که تقدیر الهی درباره شخصی همچون این پدر و مادر یا اجداد به خاطر علم پیشین خداوند به نوع عملکرد آن شخص بوده است؛ پس مناسب دانسته که در چنین محیطی قرار گیرد.

۵. همان‌گونه که در مورد برگزیدگان (علیهم‌السلام) آمده که خداوند برای ایشان سلسله‌ای از پدران و اجداد قرار داد، چون از قبل می‌دانست که آنان در طاعت و بندگی برتر خواهند بود، پس این انتخاب نسل برایشان پاداشی پیش از عمل محسوب می‌شود.

۶. مانند آنچه که برخی دانش‌آموزان را پیش از شروع تحصیل و امتحان، بر اساس علم قبلی به تلاش و جدیت‌شان، در مدارس ممتاز ثبت‌نام می‌کنند؛ این پاداشی قبل از عمل به واسطه علم قبلی به عملکرد آینده است.

WhatsAppTelegramایمیل#3397
Quranic Exegesis (Tafsir)Short link: alsanadfatwa.com/f/3397