پرسش: ما سؤالی در‌بارۀ دو آیۀ ابتدایی سورۀ شوری داریم. دو آیۀ اول این سوره از حروف مقطعه است: «حم * عسق». چرا دو آیۀ این سورۀ شریفه از‌بین همۀ سور حرف مقطعه است؟ سؤال دیگر که مهم‌تر است، ملاک آیۀ کامل چیست؟ بر چه اساسی می‌توان گفت این عبارت آیۀ کامل است یا نیست؟ امید‌واریم دو پرسش ما را پاسخ دهید و ما را در این باره راهنمایی کنید.
1. تقسیم و توزیع و تعداد و تعیین حد و مرز آیات شریفه مبتنی بر وحی است و با وحی تعیین شده‌است، همان‌طوری که تقسیم و توزیع و تعیین حد و مرز سوره‌ها امری وحیانی و مبتنی بر وحی است.
2. آری، هر آیه و هر سوره‌ای حقیقتی ملکوتی دارد. به این مطلب روایات مستفیض دلالت دارد.
3. وحدت در هر آیه و سوره محور منظومه‌ای و خوشه‌ای دارد که این محور در معانی جمله‌ها و ترکیب‌ها و کلمه‌ها حضور دارد. این محور به مثابۀ [معنایِ] محکمی است که تفاصیل و جزئیات بر آن عرضه می‌شود و بر آن تکیه می‌کند و بر‌اساس آن معنا می‌یابد. البته نباید این وحدتِ محورِ حاضر در معانی را با وحدت سیاق خلط کرد. بیش‌تر مفسرین وحدت محور را با وحدت سیاق خلط کرده و به اشتباه و خطا رفته‌اند، هر‌چند تعدادی از آن‌ها به تفاوت بین آن دو التفات و توجه کرده‌اند.
4. کشف و فهم این محور در فهم معنا و تفسیر آیه و سوره و خصوصاً در تأویل آیه و سوره اهمیتی وصف‌نشدنی دارد.