#2864

پرسش: امروزه روشن‌فکران اشکالی را دربارۀ قرآن مطرح می‌کنند که نتیجۀ آن صحیح نبودن تمسک به بسیاری از آیات قرآن است. آن‌ها می‌گویند نسخ تاریخی شامل بسیاری از آیات قرآنی شده‌است و از‌این‌رو نباید دربارۀ آن آیات بحث و به آن‌ها تمسک کنیم. برای مثال، آیاتی دربارۀ ازدواج با کنیز وارد شده‌است در حالی که امروزه کنیزی وجود ندارد و در‌نتیجه آن آیات بدون مصداق‌اند. از‌این‌رو باید گفت امروزه متعه (ازدواج موقت) مصداق ملک یمین (ازدواج با کنیز) است.

پاسخ:

1. روشن است که اگر آیات جری نداشته باشند و بر مصادیق جدید منطبق نشوند، زنده و پویا نخواهند بود، یعنی عدم جری و عدم انطباق بر مصادیق جدید موجب مرگ آیه می‌شود.
2. انطباق بر مصادیق جدید همان چیزی است که در کلام اهل‌بیت (علیهم‌السلام)، با عنوان «جری آیات»، به آن اشاره شده‌است. در روایات اهل‌بیت (علیهم‌السلام) وارد شده‌است که قرآن و آیات قرآنی جاری هستند مانندِ جریان داشتن ماه و خورشید و نیز در روایات وارد شده‌است که اگر مصداق آیات را به مورد نزول مختص بدانیم، موجب تعطیل شدن و مرگ و عدم پویایی قرآن و آیات قرآنی خواهد شد.
3. آن‌چه گذشت قطعی است و اشکالی در آن نیست، ولی آنچه باید محور گفت‌و‌گو قرار گیرد قوانین و ضوابط جری و منطبق کردن آیات بر مصادیق جدید است. برای جری و تطبیق باید موازین و قوانینی به‌دست آوریم و بر‌اساس آن‌ها جری و تطبیق را انجام دهیم و این کار به تخصص و مهارت فقهی و تفسیری و تسلط بر ادلۀ شرعی و آگاهی از علوم دینی و اطلاع از موضوعات جدید امروزی نیاز دارد.
4. دربارۀ قاعدۀ جری تحلیل‌ها و دیدگاه‌های مختلفی ارائه شده‌است. بیش‌تر اندیشمندان معاصر معتقدند که مفاد قاعدۀ جری تطبیق آیات و روایات بر مصادیق است، ولی از نظر ما، مفاد آن اعم است و جری در معنا و جری در مصداق را شامل می‌شود.

WhatsAppTelegramایمیل#2864
Quranic Exegesis (Tafsir)Short link: alsanadfatwa.com/f/2864