#۳۲۸۴

پرسش: در علل‌الشرائع روایتی نقل شده‌است که گویای اختلاف، بلکه نزاع بین حضرت فاطمۀ زهرا و حضرت امیر‌المؤمنین، علی (علیهما‌السلام) است. آیا این روایات صحیح و قابل‌استناد است؟! اگر صحیح و قابل‌استناد است، معنای آن چیست؟! لطفاً در این باره راهنمایی کنید.

پاسخ:

1. حضرت فاطمۀ زهرا و حضرت امیر‌المؤمنین، علی (علیهما‌السلام) معصوم‌اند و بین دو معصوم نزاع و دعوایی نیست. آن‌چه در روایت علل‌الشرائع و مانند آن آمده‌است با ما‌جرای حضرت موسی و حضرت هارون (علیهما‌السلام) و گفت‌و‌گوی آن دو پیامبرِ بزرگِ الهی قابل‌مقایسه است.

2. حضرت موسی و حضرت هارون (علیهما‌السلام) دو پیامبرِ بزرگ و والا‌مقام بودند، ولی کسی که آیۀ نود و چهارِ سورۀ طه را بخواند، در نگاه اول، گمان می‌کند بین آن دو پیامبر دعوا و نزاعی رخ داده‌است. خداوند تبارک و تعالی ما‌جرا و گفت‌و‌گوی آن دو پیامبر عظیم‌الشأن را چنین نقل می‌کند:
«أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَفَعَصَيْتَ أَمْرِي * قَالَ يَا ابْنَ أُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِي وَلَا بِرَأْسِي إِنِّي خَشِيتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِي؛
ترجمه: از این‌که مرا [در بر‌خورد شدید با گمراهان] پیروی کنی؟ آیا از فرمان من سرپیچی کردی؟ * گفت: ای پسر مادرم، نه ریش مرا بگیر و نه سرم را!! من ترسیدم که بگویی: میان بنی‌اسرائیل تفرقه و جدایی انداختی و سفارش مرا [در حفظ وحدت بنی‌اسرائیل] رعایت نکردی!!» (سورۀ مبارکۀ طه، آیات شریفۀ 93 و 94، ترجمۀ انصاریان)

3. کسی که آیۀ سیِ سورۀ بقره را می‌خواند، در نگاه ابتدایی، از آن آیه، اعتراض و سر‌پیچی ملائکۀ الهی را بر‌داشت می‌کند. قرآن کریم گفت‌و‌گوی خداوند تبارک و تعالی با ملائکه و پاسخ ملائکه را چنین توصیف می‌کند:
«وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُوا أَتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ؛
ترجمه: و آن زمان را یاد آر که پروردگارت به فرشتگان گفت: به یقین جانشینی در زمین قرار می دهم. گفتند: آیا موجودی را در زمین قرار می‌دهی که در آن به فساد و تباهی برخیزد و به ناحق خون‌ریزی کند و حال آن‌که ما تو را همواره با ستایشت تسبیح می‌گوییم و تقدیس می‌کنیم؟!! [پروردگار] فرمود: من [از این جانشین و قرار گرفتنش در زمین اسراری] می‌دانم که شما نمی‌دانید. (سورۀ مبارکۀ بقره، آیۀ شریفۀ 30، ترجمۀ انصاریان)

4. افزون بر آن‌چه گذشت، در مورد سؤال، احتمال دیگری نیز وجود دارد و آن این است که حضرت امیر‌المؤمنین و حضرت فاطمۀ زهرا (سلام‌الله‌علیهما) معصوم‌اند، ولی راویِ ما‌جرا و روایت معصوم نیست. راوی واقعه‌ای را دیده و گفت‎و‌گویی را شنیده و مطابق بر‌داشت خود، آن را نقل کرده‌است و چه‌بسا در فهم و تحمل و نقل آن واقعه و گفت‌و‌گو اشتباه کرده باشد!! این سخن به محل بحث اختصاص ندارد و در موارد متعددی مطرح است. در موارد زیادی، از روایات شیعه و سنی، راوی فهم درستی از فعل معصوم نداشته و همان فهم نا‌صحیح و ناقص خود را روایت کرده‌است.

WhatsAppTelegramایمیل#3284
حدیثمقاماتِ اہل بیت (ع)مختصر لنک: alsanadfatwa.com/f/3284