#3457

پرسش: آیا قول مجتهد اعلم، حجت تعیینی است یا تخییری؟

پاسخ:

۱- در باب تقلید، فتوای اعلم در کنار فتاوای دیگر فقها حجت تخییری است، مادامی که توافقی—even با یکی از فقهای دیگر—وجود داشته باشد. اما اگر او در میان همه‌ی معاصرانش منفرد باشد، فتوایش در تقلید، حجت تعیینی خواهد بود.

۲- در غیر باب تقلید، فتوای اعلم از جهتی دیگر حجت تخییری است؛ یعنی میان تقلید از اعلم یا عمل به احتیاط (در برابر او و دیگر فقها) مخیّر است، چه احتیاط مطلق باشد و چه احتیاط جزئی.

۳- همچنین تخییر دیگری نیز در فتوای اعلم مطرح است، و آن در صورت تعدد اعلم در ابواب مختلف است؛ به این معنا که ممکن است کسی در باب عبادات اعلم باشد، دیگری در باب معاملات، و سومی در ابواب احکام، قضا و فقه سیاسی. حتی ممکن است اعلمیت در فصول هر باب یا در برخی مسائل یک باب نیز میان چند فقیه تقسیم شود.

۴- اما آنچه در سیره‌ی جاری دیده می‌شود، که تقلید به‌صورت مطلق و در همه حالات به یک مجتهد اختصاص داده می‌شود، نوعی تسامح نسبت به این ضوابط است.

WhatsAppTelegramایمیل#3457
Following a Marja (Taqlid)Short link: alsanadfatwa.com/f/3457