#3331
پرسش: در برخی از زیارت‌های پیامبر (ص) این قالب از تشهد وارد شده است: “گواهی می‌دهم در زندگی‌ام که تو، خدایی، جز تو معبودی نیست، یگانه‌ای و شریکی نداری، و اینکه محمد بنده و فرستاده توست، و اینکه امامان از اهل‌بیت او، اولیای تو، یاران تو، حجت‌های تو بر خلق، خلفای تو در میان بندگانت، نشانه‌های تو در سرزمین‌هایت، خزانه‌داران علم تو، نگهبانان راز تو و مفسران وحی تو هستند. خدایا! بر محمد و آل محمد درود فرست.” از آنجا که در این تشهد، شهادت دوم و سوم به‌وضوح به‌عنوان نجوا و خطاب با خداوند متعال مطرح شده و هیچ تردیدی در این زمینه وجود ندارد (زیرا نجوا با خداست و نه سخن گفتن با انسان‌ها)، آیا آوردن این عبارت در تشهد نماز جایز است و می‌تواند ادعای سخن گفتن با غیر خدا را رد کند؟
پاسخ:
اصل تشهد با سه شهادت، خطاب با خداوند متعال است و اقرار به یگانگی او و اقرار به اینکه او پیامبر را به رسالت فرستاد و علی علیه‌السلام را امام و هادی قرار داده است.
در چارچوب نماز که از ابتدا تا انتها نجوا و خطاب با خداوند است، احتمال اینکه این شهادات خطاب به غیر او باشد، وجهی ندارد.
خطاب با پیامبر (ص) و امامان (ع) در نماز به تبع از خطاب با خداوند جایز شمرده شده است، همان‌گونه که سلام بر پیامبر (ص) و آل او قبل از دو سلام پایانی نماز مشروع دانسته شده است. این امر در روایات خاص مربوط به نماز آمده و شیخ مفید و بعضی دیگر و از متأخران، نائینی، به آن تصریح کرده‌اند.
حتی اگر از همه این موارد چشم‌پوشی کنیم، این عبارت که در برخی روایات وارد شده، صریحاً خطاب به خداوند در سه شهادت را بیان می‌کند و هیچ شائبه‌ای از سخن گفتن با غیر خدا در آن وجود ندارد.