#3019
پرسش: امروزه مسجد‌الحرام و مسجد‌النبی توسعه یافته‌است. آیا احکام گفته‌شده برای مسجد‌الحرام و مسجد‌النبی شامل کل مسجد‌الحرام و مسجد‌النبیِ امروزی، حتی جا‌هایی که بعد از توسعه به آن افزوده شده‌است، می‌شود؟ اگر شامل می‌شود، لطفاً دلیل تعمیم را نیز بفرمایید.
پاسخ:
1. مسجد‌النبی از مساحتی که در زمان پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) داشت، چندین بار در زمان ائمه (علیهم‌السلام) توسعه یافت و در روایات صادر‌شده از ائمه، احکام مسجد‌النبی مکان‌هایی را که بعد از زمان پیامبر به آن افزوده شده‌است، شامل می‌شود.
2. این سخن در مورد مسجد‌الحرام نیز صدق می‌کند.
3. افزون بر آن‌چه گذشت، باید گفت احکام دو مسجد بر عنوان آن دو (مسجد‌الحرام و مسجد‌النبی) بار شده‌است و در‌نتیجه تا جایی که عنوان صدق کند، احکام نیز جاری خواهد بود. این سخن در مورد «مکۀ مکرمه» و «مدینۀ منوره» و «کربلا» و تخییر مسافر در این سه مکان نیز صادق است، یعنی حکمِ تخییر در این سه مکان مقدس بر عنوان آن سه بار شده‌است و تا جایی که عنوان صدق کند، حکم نیز جاری خواهد بود.