پرسش: شخصی شهادت ثالثه را در تشهد نماز نگفته‌است. حکم صور زیر چیست؟: بعد از نماز و بعد از این‌که فعلی منافی با نماز انجام داده یا قول منافی با نماز را گفته‌است، یادش می‌آید که شهادت ثالثه را در تشهد نگفته‌است؛ بعد از نماز تعقیبات را خوانده‌است و بعد از خواندن تعقیبات یا در اثنای آن، یادش می‌آید که شهادت ثالثه را در تشهد نگفته‌است؛ بلا‌فاصله بعد از اتمام نماز (بعد از سلام آخر)، یادش می‌آید که شهادت ثالثه را در تشهد نگفته‌است؛ بعد از تشهد و قبل از شروع سلام‌ها (یعنی بلا‌فاصله بعد از صلوات بعد از تشهد)، یادش می‌آید که شهادت ثالثه را در تشهد نگفته‌است.
1. فتوای شیخ طوسی (رحمه‌الله) در الخلاف و طبرسی (رحمه‌الله) در المؤتلف و کیدری در الاصباح این است که سلام و صلوات فرستادن بر پیامبر و اهل‌بیت عصمت و طهارت (علیه‌و‌علیهم‌السلام) در تشهد رکن نماز است و از عبارات علامه حلی (رحمه‌الله) تقریرِ فتوایِ علامه به دست می‌آید.
2. هر‌چند سلام و صلوات بر بر پیامبر و اهل‌بیت عصمت و طهارت (علیه‌و‌علیهم‌السلام) قالب و صیغۀ تشهد را ندارد، در‌واقع متضمن شهادت ثالثه است و شهادت ثالثه محسوب می‌شود. در این باره روایات مختلفی وارد شده‌است.
3. اخبار و روایاتی گویای این است که ماهیت و قوام تشهد به شهادت ثالثه است و مراد از تشهدی که در نماز باید گفته شود، شهادت‌های سه‌گانه (شهادت به وحدانیت خداوند تبارک و تعالی و شهادت به نبوت رسول‌الله و شهادت به ولایت حضرت امیر‌المؤمنین) است. لازمۀ این سخن این است که اگر شخص عمداً در تشهد نماز شهادت ثالثه را ترک کند، باید قضا کند و اگر سهواً ترک کند، بنا‌بر احوط باید قضا کند. البته در برخی موارد، مانند تقیه، ترکِ شهادتِ ثالثه اشکالی ندارد و لازم نیست قضا شود، مشروط بر این‌که از صلوات بر رسول‌الله و اهل‌بیت (علیه‌و‌علیهم‌السلام) شهادت‌های سه‌گانه را قصد کند.
4. اگر شخص شهادتین را بگوید و بر رسول‌الله و اهل‌بیت ایشان (علیه‌و‌علیهم‌السلام) صلوات بفرستد، ولی شهادت ثالثه را فراموش کند و قبل از اتمام نماز، در حین گفتن صلوات یا بعد از آن، یادش بیاید، باید شهادت ثالثه را بگوید.