پرسش: حاجی در حج آگاهی یافته‌است که حج با مال غیر‌مخمّس (مالی که خمس آن پرداخت نشده‌است) صحیح نیست. با توجه به این‌که در حج است، چه باید بکند؟ اگر نیت پرداخت خمس مال بعد از اتمام حج و بر‌گشت به وطن کافی است؟
1. نیت پرداخت خمس لازم و واجب است تا شخص از تمرد و تجری دوری کند، ولی صرف نیت برای ابرای ذمه کافی نیست. شخص می‌تواند پارچۀ احرام را به‌صورت نسیه بخرد و پول آن را بدهکار شود و سپس با مال غیر‌مخمّس بدهی خود را تسویه کند. در این صورت احرام شخص صحیح است و اشکالی ندارد، هر‌چند احوط این است که ابتدا خمس پول را کنار بگذارد [و سپس اقدام به خرید یا تسویۀ دین و بدهکاری کند].
2. اما این‌که آیا بدون احتساب و پرداخت یا کنار گذاشتن خمس شخص مستطیع محسوب می‌شود یا نه، باید گفت از نظر ما، استطاعت شرط مشروعیت حج واجب نیست، بلکه شرط تنجز حج است و در‌نتیجه شخص، چه مستطیع باشد و چه نباشد، می‌تواند حج واجب به جا آورد. اما بنا‌بر دید‌گاهی که استطاعت را شرط مشروعیت حج واجب می‌داند، باید گفت اگر مقدارِ مالِ مخمّس موجب استطاعت شخص شود، حج واجب بر ذمۀ شخص می‌آید.
3. اگر حاجی در حج قادر بر مصالحه باشد، مصالحه مقدم بر «صرفِ نیتِ پرداختِ خمس» است.