پرسش: در صحیحۀ زرارة، از حضرت ابی‌جعفر، امام باقر (علیه‌السلام)، روایت شده‌است که حضرت فرموده‌اند: «ورث علي (عليه السلام) علم رسول الله (صلى الله عليه و آله) وورثت فاطمة تركته.» یعنی حضرت علی (عليه‌السلام) علم و دانایی رسول‌الله (صلى‌الله‌عليه‌و‌آله‌و‌سلم) را به ارث برد و حضرت فاطمۀ زهرا (عليها‌السلام) ما‌تَرَک (مال و دارایی) ایشان را. برخی از بزرگان ذیل این روایت فرموده‌اند این روایت به‌روشنی و وضوح بر این دلالت دارد که حضرت فاطمۀ زهرا (سلام‌الله‌علیها) وارث ما‌ترک رسول‌الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) است و از مال و دارایی ایشان ارث می‌برد، اما ارث بردن علم ایشان مطلبی دیگر است. ارث بردن علم حضرت مسئله‌ای است که با امامت و ولایت مرتبط است. اینک پرسش این است که آیا برداشت این بزرگ از روایت صحیح است؟ آیا از این روایت این‌طور برداشت می‌شود که حضرت فاطمۀ زهرا (سلام‌الله‌علیها) وارث علم و دانایی پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) نیست؟ اگر روایت چنین دلالتی ندارد، چگونه باید آن را معنا کرد تا این مطلب (وارث علم نبی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) نبودنِ حضرت فاطمۀ زهرا (سلام‌الله‌علیها) از آن فهمیده نشود؟
. روایتی دیگر در همین مضمون وجود دارد که از حضرت امام صادق (علیه‌السلام) نقل شده‌است.
2. بنا بر هر تقدیری، این روایت وارثِ علمِ نبی بودن حضرت فاطمۀ زهرا را نفی نمی‌کند و چه‌بسا در‌صدد نفی نظر عامه و اثبات اصل توارث از نبی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) است. عامه معتقدند که پیامبر ارث نمی‌گذارد و کسی از ایشان ارث نمی‌برد. این روایت در‌صدد نفی و رد این نظر است و می‌گوید فاطمۀ زهرا از پیامبر ارث می‌برد. بر‌اساس آن‌چه گذشت، باید گفت این روایت نه ارث بردن علم نبی را در حضرت امیر مؤمنان، علی (علیه‌السلام)، حصر می‌کند و نه ارث حضرت فاطمه (سلام‌الله‌علیها) را در مال و دارایی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) محصور می‌داند.
3. آن‌چه را گفتیم قضیۀ فدک تأیید می‌کند. فدک به حضرت فاطمۀ زهرا (سلام‌الله‌علیها) رسید در حالی که ارث معمول و معهود نبوده و از ارث ولایت بوده‌است.
4. روایت یاد‌شده ارث نبردن از پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) را نفی می‌کند و در‌صدد حصر نیست. چنین بیانی برای این مدعا معمول و معهود است و می‌توان آن را با بیان علمای امامیه مقایسه کرد. علمای امامیه نیز همواره ارث بردن از اموال و دارایی‌های پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) را مطرح و اثبات کرده‌اند در حالی که مقصود آن‌ها حصر ارثیۀ نبی اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) در اموال و دارایی مادی نیست. آنان می‌خواهند اصل ارث بردن از حضرت (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) را اثبات و قول مقابل آن را رد کنند و بعد از آن، ارث بردن معنوی را تبیین کنند. آری، همان‌طور که برخی از علمای عامه نیز گفته‌اند، مسئلۀ بزرگ‌تر و مهم‌تر ارث بردن معنوی، یعنی ارث بردن اصطفائیت و برگزیدگی، است.
5. افزون بر آن‌چه گذشت، می‌توان عنوان «ما‌ترک نبی» را در معنایی عام‌تر به کار برد و آن را به «مال و دارایی‌های دولت نبوی» معنا کرد. دولت نبوی از دریای نبوت و نبوت از خوان ولایت است. حضرت امیر مؤمنان، علی (علیه‌السلام)، علم ولایت را از پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) به ارث برده‌است و از‌این‌رو ایشان دریای علم و دانایی و معرفت‌اند.